Komşuya açılan kapı: Çad'ın mülteci dayanışması ve Çad Gölü
Kendi kaynakları kıt bir ülke, savaştan kaçan yüz binlerce komşusuna kapısını açtı. Çad'ın bu cömertliği, kıtanın çoğu zaman görülmeyen bir dayanışma hikâyesi.
Cömertliğin en gerçek hali, kendi de yokken paylaşabilmektir. Çad, dünyanın en az gelişmiş ülkelerinden biri; kaynakları kıt, iklimi sert. Ama Nisan 2023’te komşusu Sudan’da savaş patlak verdiğinde, Çad bu zorluklara rağmen kapısını açtı ve savaştan kaçan yüz binlerce insana sığınak oldu.
Sekiz yüz binin sığınağı
Sudan savaşının ardından 800 binden fazla Sudanlı mülteci Çad’a sığındı; ülkedeki toplam mülteci nüfusu 1,2 milyonu aştı. Bu, küçük ve kaynak sıkıntısı çeken bir ülke için olağanüstü bir yük. BM ve insani yardım kuruluşları, bu dayanışmaya verilen uluslararası desteğin ihtiyacın çok altında kaldığını, kampların temel ihtiyaçları karşılamakta zorlandığını defalarca dile getirdi.
Bu tabloyu anlatırken iki şeyi birlikte vurgulamak gerekiyor: hem mültecilerin yaşadığı dramı küçümsememek, hem de Çad halkının ve devletinin gösterdiği cömertliği hak ettiği saygıyla anmak. Bir ülkenin büyüklüğü, ekonomisiyle değil, böyle anlarda gösterdiği insanlıkla ölçülür.
Bir ülkenin gerçek zenginliği bazen hazinesinde değil, komşusuna açtığı kapıdadır.
Çad Gölü’nün hikâyesi
Ülkeye adını veren Çad Gölü, bir zamanlar Afrika’nın en büyük tatlı su göllerinden biriydi; dört ülkenin (Çad, Nijer, Nijerya, Kamerun) kıyısında, milyonlarca insanın geçim kaynağıydı. Ne yazık ki gölün yüzölçümü son on yıllarda iklim değişikliği ve aşırı kullanım nedeniyle ciddi biçimde küçüldü. Bu, bölgedeki geçim sıkıntısının ve güvenlik sorunlarının da arka planındaki nedenlerden biri. Çad Gölü’nün hikâyesi, çevresel değişimin insan hayatına nasıl doğrudan dokunduğunun çarpıcı bir örneği.
Suya uzanan el
İşte tam bu noktada, Türkiye’nin Çad’daki kalkınma katkısı anlam kazanıyor. TİKA, ülkede su, sağlık ve eğitim alanlarında projeler yürütüyor; kurak bir coğrafyada temiz suya erişim, hayatın kendisi demek. Bu katkıları anlatırken merkeze konması gereken, Çad halkının kendi dayanıklılığı ve emeği; Türkiye’nin rolü ise zorlu bir coğrafyada bir omuz vermek.
Sonuç
Çad, sert bir coğrafyada büyük bir insanlık dersi veren ülke: kendi de yokken komşusuna kapısını açan bir halk. Gazetemiz, kıtanın bu çoğu zaman görülmeyen dayanışma hikâyelerini ve Çad’ın onurlu cömertliğini saygıyla anlatmayı sürdürecek.