Helal belgelendirme ve Afrika'ya ihracat rehberi
Helal belgesi HAK'tan değil, HAK'ın akredite ettiği kuruluşlardan alınır. Bu ayrımı bilmek, Afrika'daki İslam İşbirliği Teşkilatı pazarlarına girişi kolaylaştırır.
Afrika’nın Müslüman nüfusu yoğun pazarlarına gıda, kozmetik veya ilaç ihraç eden Türk firmaları için helal belgesi çoğu zaman raf koşuludur. Ancak süreç, çoğu ihracatçının sandığından farklı işler.
Kim akredite eder, kim belgelendirir?
En sık yapılan hata, helal belgesini doğrudan devletten almaya çalışmaktır. Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), Ticaret Bakanlığı ile ilişkili bir kamu tüzel kişisidir ve 7060 sayılı Kanun uyarınca Türkiye’de helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmeye yetkili tek kurumdur.
Kritik ayrım şudur: helal belgesini HAK vermez. Belgeyi, HAK tarafından akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları düzenler. Yani başvuracağınız yer HAK değil, HAK akreditasyonuna sahip bir belgelendirme kuruluşudur.
Bir kuruluşun gerçekten akredite olup olmadığını HAK’ın resmî sitesinden doğrulayın. Akreditasyonu bulunmayan bir kuruluştan alınan belge, hedef pazarda kabul görmeyebilir ve ödediğiniz ücret boşa gider.
Uluslararası tanınma neden önemli?
Belgenin değeri, hedef ülkede tanınıp tanınmadığına bağlıdır. HAK, İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesindeki standart kuruluşu SMIIC ile koordinasyon yürütür. Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre bu yapı, Türkiye’de düzenlenen belgelerin 57’den fazla OİT üyesi ülkede tanınmasını hedefler.
Ayrıca OİT bünyesinde kurulan Islamic Forum of Halal Accreditation Bodies (IFHAB) oluşumunda HAK etkin rol almış, yapıya 27 ülkeden akreditasyon kurumu üye olmuştur.
Yine de bu genel çerçeve, her ülkenin kendi giriş kuralını ortadan kaldırmaz. Bazı ülkeler kendi ulusal helal otoritesinin tanıdığı kuruluş listesini uygular. Hedef ülkenin hangi belgelendirme kuruluşlarını tanıdığını, ihracat öncesi ithalatçınızdan ve ülkenin yetkili kurumundan teyit edin.
Kapsam yalnızca et değildir
Helal belgelendirme yalnızca kesim ve et ürünleriyle sınırlı değildir. Katkı maddeleri, jelatin, enzimler, alkol içeren çözücüler, kozmetikte kullanılan hayvansal türevler ve hatta üretim hattının temizliğinde kullanılan maddeler kapsama girebilir.
Tedarik zinciriniz burada belirleyicidir. Kendi üretiminiz uygun olsa bile, dışarıdan aldığınız bir katkı maddesi belgeyi riske atabilir. Tedarikçilerinizden de belge istemeye hazırlıklı olun.
Süreç nasıl işler?
Genel akış şöyledir: uygun bir akredite belgelendirme kuruluşu seçilir, ürün ve süreç dokümantasyonu hazırlanır, tesis denetimi yapılır, uygunsuzluklar giderilir ve belge düzenlenir. Belgenin geçerlilik süresi ve gözetim denetimleri kuruluşun kurallarına tabidir.
Zaman planı yapın. Tedarikçi belgelerinin toplanması ve hattın uygun hâle getirilmesi, denetimin kendisinden daha uzun sürebilir. Sipariş taahhüdü vermeden önce belgeyi almış olmak en güvenli yoldur.
Uygulama kontrol listesi
- Belgeyi HAK’ın değil, akredite bir belgelendirme kuruluşunun vereceğini biliyorum.
- Seçtiğim kuruluşun akreditasyonunu HAK sitesinden doğruladım.
- Hedef ülkenin hangi belgeleri tanıdığını ithalatçımdan teyit ettim.
- Katkı maddeleri ve yardımcı maddeler dâhil tüm girdileri listeledim.
- Tedarikçilerimden gerekli belgeleri talep ettim.
- Üretim hattı ve temizlik maddeleri açısından uygunluğu kontrol ettim.
- Belge ve gözetim denetimi takvimini sipariş taahhüdümden önce planladım.
Sevkiyat ve gümrük tarafı için gazetemizin gümrük ve ithalat rehberine bakabilirsiniz.
Kaynaklar ve güncellik
Bu yazı Helal Akreditasyon Kurumu ve Ticaret Bakanlığı’nın resmî açıklamalarına dayanır. Akredite kuruluş listeleri, standartlar ve hedef ülkelerin tanıma kuralları değişebilir. İhracat öncesi HAK’ın güncel listesini ve hedef ülkenin yürürlükteki koşullarını doğrulayın.
