Burkina Faso'da şirket kurma ve vergi kaydı rehberi

Burkina Faso, Batı Afrika’nın denize kıyısı olmayan ülkelerinden biri. Şirket kuruluşu OHADA ortak hukuk sistemi üzerinden yürür; asıl planlama farkı hukukta değil, lojistikte ortaya çıkar.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar, sektör izinleri ve güvenlik koşulları değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan ve resmî duyurulardan doğrulayın.

OHADA çerçevesi

Burkina Faso, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular. Şirket türleri, teminat hukuku ve ticari sözleşme kuralları üye ülkelerde büyük ölçüde aynıdır.

Bu, bölgesel yayılma planlayan yatırımcı için avantajdır. Burkina Faso’da kurduğunuz yapıyı Mali, Nijer veya Fildişi Sahili’nde tekrarlamak sıfırdan öğrenme maliyeti doğurmaz.

Şirket biçimi

En yaygın yapı SARL’dir. Tek ortaklı kuruluş da mümkündür. SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar; denetim yükümlülüğü daha ağırdır.

Proje bazlı işlerde yabancı şirketin şubesi kaydedilebilir. Şube, ana şirketin referansıyla ihaleye girmeyi kolaylaştırır ancak ana şirketi doğrudan sorumlu kılar.

Kuruluş dosyası

Dosyada ana sözleşme, ortakların kimlik belgeleri, adres beyanı, sermaye taahhüdü ve yetkilendirme evrakı yer alır. İşlemler tek pencere merkezleri üzerinden yürütülür.

Yurt dışında düzenlenen belgelerin apostil veya konsolosluk tasdiki ile Fransızca tercüme zincirini baştan planlayın. Eksik tasdik en sık yaşanan gecikme nedenidir.

Vergi kaydı ve beyan

Sicil kaydından sonra vergi kaydı yapılır. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir.

Beyan dönemlerini ilk aydan takvime işleyin. Muhasebe düzenini OHADA standardına göre kurun; yerel bir muhasebeciyle çalışmak ilk yıl için en pratik çözümdür.

Para birimi ve transfer

Burkina Faso, CFA frangı bölgesindedir. Bölge içi ticarette kur riski bulunmaz; Mali, Nijer, Togo ve Fildişi Sahili ile aynı para biriminde işlem yapılır.

Bölge dışına yapılacak transferlerde döviz mevzuatı uygulanır. Sermaye girişini bankada kayıt altına almak, ileride kâr transferi için dayanak oluşturur.

Lojistik maliyetini iş modeline yazın

Denize erişim komşu ülke limanları üzerinden sağlanır. Abidjan, Lomé, Tema ve Kotonu koridorları başlıca seçeneklerdir. Transit maliyeti ve süresi, ürün fiyatının belirleyici bileşenidir.

İş modelinizi tek bir koridora bağlamayın. Sınır kapısı yoğunluğu ve güvenlik koşulları değişebildiği için alternatif koridoru baştan planlayın.

Sosyal güvenlik ve istihdam

Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. İş sözleşmesi, bordro ve kıdem düzeni OHADA çerçevesinde ve ulusal iş kanununa göre kurulur.

Yabancı personel istihdamında çalışma izni süreçlerini işe başlama tarihinden önce tamamlayın. Sözleşmelerin Fransızca nüshası esas alınır.

Güvenlik ve saha planı

Ülkenin bazı bölgelerinde güvenlik koşulları değişkendir. Personel ve saha planını resmî seyahat duyurularını okuyarak kurun.

Tahliye planı ve tıbbi tahliye teminatlı sigorta, işveren yükümlülüğünün parçasıdır. Poliçedeki savaş ve iç karışıklık istisnalarını yazılı kontrol edin.

Kuruluş sonrası ilk 90 gün

• Sicil ve vergi kaydını tamamladım.
• Muhasebeyi OHADA standardına göre kurdum.
• Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
• İki alternatif transit koridoru planladım.
• Sosyal güvenlik ve bordro düzenini kurdum.
• Güvenlik ve tahliye planını yazılı hale getirdim.

Ticari tarafın devamı için Burkina Faso pazarına giriş rehberimize, kültürel arka plan için Burkina Faso kültür dosyamıza bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.