10 Eylül 2026 Perşembe · AfrikaYıl 1 · Dijital BaskıÜcretsiz · Bağımsız · Reklamsız

Afrika Türk PostasıAfrika'daki Türk diasporasının bağımsız gazetesi

Ticaret

EAC ortak pazar rehberi: Doğu Afrika'da tek tarife, tek koridor

Ortak dış tarife ve koridor yönetimi, Doğu Afrika'yı tek bir planda birleştiriyor.

Doğu Afrika limanında konteyner terminali
Doğu Afrika limanında konteyner terminali · Ian Kiptoo / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Doğu Afrika Topluluğu, ortak dış tarife ve koridor yönetimiyle bölgeyi tek bir ticari plana bağlıyor. Bu, ihracatçı için hesap kolaylığı demek.

Bu yazı belirli bir şirketi veya aracıyı önermez. Tarife ve uygulama kuralları değişebilir; sipariş öncesinde gümrük müşavirinizden güncel bilgi alın.

Ortak dış tarife

Üye ülkeler üçüncü ülkelerden gelen ürünlere ortak bir tarife uygular. Tarife birkaç vergi bandından oluşur.

Oranı sipariş öncesinde GTİP bazında doğrulayın. Hassas ürün listesinde daha yüksek oranlar uygulanabilir.

İç vergiler ve harçlar

Ortak tarife dışında iç vergiler, ihtiyat vergisi ve altyapı harçları uygulanır. Bu kalemler ülkeye göre değişir.

Maliyet hesabınızı yalnızca tarife oranı üzerinden kurmayın. Alıcınızdan örnek bir gümrük beyannamesi isteyin.

Menşe kuralları

Bölge içi tercihli muamele için menşe koşullarının sağlanması gerekir. Katma değer ve tarife pozisyonu değişikliği ölçütleri kullanılır.

Bölge içinde üretim yapıyorsanız menşe belgelendirmenizi baştan kurun. Bu, komşu pazarlarda vergisiz erişim sağlar.

Kuzey ve merkez koridorları

Mombasa Limanından başlayan kuzey koridoru ile Darüsselam Limanından başlayan merkez koridoru bölgenin iki ana güzergâhıdır.

İki koridorun süre ve maliyet profili farklıdır. Taşıyıcınızdan karşılaştırmalı teklif isteyin.

Tek durak sınır kapıları

İki ülkenin gümrük işlemleri tek noktada yapılır ve geçiş süresi kısalır. Uygulama kapıya göre değişir.

Güzergâhınızdaki kapıların hangi düzende çalıştığını taşıyıcınızdan öğrenin. Bu bilgi teslim süresi taahhüdünüzü belirler.

Tek gümrük bölgesi uygulaması

Bölge, gümrük vergisinin ilk giriş noktasında tahsil edildiği bir uygulama yürütür. Bu, iç sınırlarda tekrar işlem yükünü azaltır.

Uygulamanın kapsamını ve belge setini gümrük müşavirinizle netleştirin. Beyan sorumluluğunu sözleşmede yazın.

Uygunluk denetimi

Üye ülkelerin çoğunda sevkiyat öncesi uygunluk denetimi ve uygunluk belgesi aranır. Belge olmadan yapılan sevkiyat gümrükte durur.

Denetimi yükleme öncesinde tamamlayın. Belgelendirme kuruluşunun ilgili ülkede tanındığını yazılı teyit edin.

Mobil ödeme ve tahsilat

Bölge, mobil ödeme altyapısında kıtanın öncü coğrafyasıdır. Perakende tahsilatın önemli bölümü bu kanaldan yürür.

Distribütörünüzün tahsilat düzenini bu altyapıya bağlaması nakit riskini azaltır. Mutabakat raporlarını aylık isteyin.

İhracat kontrol listesi

  • Tarife bandını GTİP bazında doğruladım.
  • İç vergi ve harçları örnek beyannameyle gördüm.
  • İki koridor için karşılaştırmalı teklif aldım.
  • Sınır kapısı düzenini taşıyıcımdan öğrendim.
  • Uygunluk denetimini yükleme öncesine aldım.
  • Tahsilat düzenini mobil altyapıya bağladım.

Ortak pazar serbestlikleri

Topluluk, mal dolaşımının yanında hizmet, sermaye ve kişilerin dolaşımına ilişkin taahhütler içerir. Uygulama ülkeye ve sektöre göre farklılaşır.

Personel ve hizmet ihracı planlıyorsanız güncel uygulamayı hedef ülkeden doğrulayın. Taahhüt metni ile saha uygulaması arasında fark olabilir.

Ortak turist vizesi ve seyahat

Bazı üyeler arasında ortak seyahat ve turist vizesi uygulamaları yürütülür. Kapsam ülkeye göre değişir.

Personel seyahatlerinde güncel giriş koşullarını her seferinde doğrulayın. Muafiyeti varsayım olarak almayın.

Kıta ölçeğindeki çerçeve için AfCFTA tek pencere gümrük dosyası rehberimize, koridor planlaması için Afrika limanları ve koridorlar rehberimize bakın. Ödeme tarafı mobil para ekosistemi yazımızda.

Sık sorulan sorular

Ortak dış tarife nasıl işliyor?

Üye ülkeler üçüncü ülkelerden gelen ürünlere ortak bir tarife uygular. Oranı GTİP bazında doğrulayın.

Tek durak sınır kapısı ne sağlıyor?

İki ülkenin gümrük işlemleri tek noktada yapılır ve geçiş süresi kısalır. Uygulama kapıya göre değişir.

Kaynaklar

  1. T.C. Ticaret Bakanlığı, ülke masaları
  2. International Trade Centre, Market Access Map
  3. Dünya Ticaret Örgütü, Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması

Bağlantılar yayım tarihinde erişilebilirdi. Resmî bilgiler zamanla değişebilir; işlem öncesi kaynağı yeniden teyit edin.

Son güncelleme: 6 Eylül 2026