Fildişi Sahili'nde şirket kurma ve vergi kaydı rehberi

Fildişi Sahili, Batı Afrika’nın en büyük ekonomilerinden biri ve bölgenin finans ile lojistik merkezi. Abidjan Limanı, ülkeye ve komşu kara ülkelerine hizmet eder. Şirket kuruluşu OHADA ortak hukuk sistemi üzerinden yürür.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar ve sektör izinleri değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan veya yerel hukuk müşavirinden doğrulayın.

OHADA çerçevesi ve şirket biçimleri

Ülke, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular. Şirket türleri, teminat hukuku ve ticari sözleşme kuralları üye ülkelerde büyük ölçüde aynıdır.

En yaygın yapı SARL’dir; tek ortaklı kuruluş da mümkündür. SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar. Proje bazlı işlerde yabancı şirketin şubesi kaydedilebilir.

Tek pencere ve kuruluş dosyası

Kuruluş işlemleri, yatırım ve işletme kurma merkezleri üzerinden tek noktadan yürütülür. Dosyada ana sözleşme, kimlik belgeleri, adres beyanı, sermaye taahhüdü ve yetkilendirme evrakı yer alır.

Yurt dışında düzenlenen belgelerin apostil veya konsolosluk tasdiki ile Fransızca tercüme zincirini baştan planlayın. Eksik tasdik en sık yaşanan gecikme nedenidir.

Vergi kaydı ve beyan takvimi

Sicil kaydından sonra vergi kaydı yapılır. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir.

Beyan dönemlerini ilk aydan takvime işleyin. Muhasebe düzenini OHADA standardına göre kurun; yerel bir muhasebeciyle çalışmak ilk yıl için en pratik çözümdür.

Para birimi ve transfer

Ülke, CFA frangı bölgesindedir. Bölge içi ticarette kur riski bulunmaz; Senegal, Mali, Burkina Faso ve Togo ile aynı para biriminde işlem yapılır.

Bölge dışına yapılacak transferlerde döviz mevzuatı uygulanır. Sermaye girişini bankada kayıt altına almak, ileride kâr transferi için dayanak oluşturur.

Sektör izinleri

Tarım ürünleri işleme, madencilik, enerji, telekom ve ulaştırma gibi alanlarda sicil kaydından ayrı sektör izni gerekir.

Kakao ve kahve gibi ihracat ürünlerinde sektöre özgü düzenleyici kurumlar ve lisans sistemleri bulunur. Bu alanlarda faaliyet planlıyorsanız lisans koşullarını yatırım kararından önce öğrenin.

Sosyal güvenlik ve istihdam

Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. İş sözleşmesi, bordro ve kıdem düzeni OHADA çerçevesinde ve ulusal iş kanununa göre kurulur.

Yabancı personel istihdamında çalışma izni süreçlerini işe başlama tarihinden önce tamamlayın. Sözleşmelerin Fransızca nüshası esas alınır.

Banka hesabı ve finansman

Şirket banka hesabı açılışında sicil kaydı, vergi kaydı, imza sirküleri ve ortakların kimlik belgeleri istenir.

Abidjan, bölgesel bir finans merkezidir ve bölgesel menkul kıymet borsası burada bulunur. Orta ölçekli yatırımlarda bölgesel finansman seçeneklerini de değerlendirin.

Bölgesel merkez olarak konumlanmak

Abidjan’da kurulan bir yapı, bölge genelinde dağıtım ve hizmet merkezi olarak kullanılabilir. OHADA ve ortak para birimi bu modeli kolaylaştırır.

Bölgesel merkez kurgusunda vergi ikametgâhı, transfer fiyatlandırması ve hizmet bedeli faturalandırmasını baştan doğru tasarlayın.

Kuruluş sonrası ilk 90 gün

• Sicil ve vergi kaydını tamamladım.
• Muhasebeyi OHADA standardına göre kurdum.
• Sektör lisansını ayrı dosyada izliyorum.
• Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
• Sosyal güvenlik ve bordro düzenini kurdum.
• Bölgesel merkez kurgusunu vergi açısından tasarladım.

Ticari tarafın devamı için Fildişi Sahili pazarına giriş rehberimize, sektörel arka plan için kakao ticareti dosyamıza bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.