Gine-Bissau'da şirket kurma ve vergi kaydı rehberi
Portekizce konuşan ama OHADA ve CFA frangı bölgesinde yer alan bir ülkede kuruluş adımları.
Gine-Bissau, Batı Afrika’da kendine özgü bir bileşim sunar: resmî dili Portekizce, hukuk sistemi OHADA, para birimi CFA frangı. Bu üçlü, yatırımcı için hem kolaylık hem dikkat gerektiren noktalar üretir.
Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar ve sektör izinleri değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan veya yerel hukuk müşavirinden doğrulayın.
Hukuk ve dil bileşimi
Ülke, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular. Şirket türleri ve teminat hukuku üye ülkelerle aynıdır; buna karşılık resmî dil Portekizcedir.
Hukuk müşavirinizin hem Portekizce hem Fransızca metinlere hâkim olması, belge hazırlığında zaman kazandırır. OHADA metinlerinin asılları Fransızcadır.
Şirket biçimleri
En yaygın yapı SARL’dir; tek ortaklı kuruluş da mümkündür. SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar.
Proje bazlı işlerde yabancı şirketin şubesi kaydedilebilir. Şube, ana şirketin referansıyla iş almayı kolaylaştırır ancak ana şirketi doğrudan sorumlu kılar.
Kuruluş dosyası
Dosyada ana sözleşme, ortakların kimlik belgeleri, adres beyanı, sermaye taahhüdü ve yetkilendirme evrakı yer alır.
Yurt dışında düzenlenen belgelerin tasdik ve Portekizce tercüme zincirini baştan planlayın. Eksik tasdik en sık yaşanan gecikme nedenidir.
Vergi kaydı ve beyan
Sicil kaydından sonra vergi kaydı yapılır. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir.
Beyan dönemlerini ilk aydan takvime işleyin. Küçük ekonomilerde belge düzenini baştan doğru kurmak en pratik korumadır.
Para birimi avantajı
Ülke, CFA frangı bölgesindedir. Senegal, Mali ve diğer bölge ülkeleriyle ticarette kur riski bulunmaz.
Bölge dışına transferlerde döviz mevzuatı uygulanır. Sermaye girişini bankada kayıt altına almak, ileride kâr transferi için dayanak oluşturur.
Kaju ve tarım ekonomisi
Ekonominin önemli bölümü kaju üretimi ve ihracatına dayanır. Bu sektörde faaliyet planlıyorsanız hasat mevsimi, fiyat mekanizmaları ve ihracat lisansı koşullarını öğrenin.
Tarım ürünleri ticaretinde kalite analizi, izlenebilirlik ve depolama koşulları belirleyicidir. Bu başlıkları iş modeline baştan yazın.
Sosyal güvenlik ve istihdam
Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. İş sözleşmesi, bordro ve kıdem düzeni OHADA çerçevesinde ve ulusal iş kanununa göre kurulur.
Yabancı personel istihdamında çalışma izni süreçlerini işe başlama tarihinden önce tamamlayın.
Altyapı ve enerji planlaması
Elektrik ve su altyapısında kesintiler yaşanabilir. İşletme planınıza jeneratör, su deposu ve yedek bağlantı maliyetini baştan yazın.
İnternet ve iletişim altyapısının işletme ihtiyacınızı karşılayıp karşılamadığını yerinde test edin. Uzaktan yönetilen sistemler için yedek bağlantı planlayın.
Kuruluş sonrası ilk 90 gün
- Sicil ve vergi kaydını tamamladım.
- Belgeleri Portekizce ve tasdikli hazırladım.
- Sektör lisansını ayrı dosyada izliyorum.
- Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
- Altyapı yedeklerini bütçeye yazdım.
- Muhasebeyi OHADA standardına göre kurdum.
Ticari tarafın devamı için Gine-Bissau pazarına giriş rehberimize, kültürel arka plan için Bijagos ve kaju dosyamıza bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.
Sık sorulan sorular
Resmî dil Portekizce ama hukuk OHADA mı?
Evet. Ülke Portekizce konuşur, buna karşılık OHADA ortak iş hukuku sistemini ve CFA frangını kullanır. Bu birleşim, bölgede kendine özgü bir durum oluşturur.
Belgeler hangi dilde hazırlanmalı?
Resmî başvurularda Portekizce esastır. OHADA metinlerinin Fransızca asılları bulunduğundan, hukuk müşavirinizin her iki dile de hâkim olması işinizi kolaylaştırır.
