10 Eylül 2026 Perşembe · AfrikaYıl 1 · Dijital BaskıÜcretsiz · Bağımsız · Reklamsız

Afrika Türk PostasıAfrika'daki Türk diasporasının bağımsız gazetesi

Rehber

Gine'de şirket kurma ve vergi kaydı: adım adım rehber

Madencilik ağırlıklı bir ekonomide OHADA kurallarıyla kuruluş, sektör lisansı ve vergi kaydı adımları.

Konakri kentinde ticaret ve iş hayatı
Konakri kentinde ticaret ve iş hayatı · Adrian Turner / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)

Gine, dünyanın en büyük boksit rezervlerine sahip ülkelerden biri ve ekonomisi büyük ölçüde madencilik ile şekilleniyor. Şirket kuruluşu OHADA sistemi üzerinden yürür; asıl karmaşıklık madencilik ve altyapı sektörlerinin kendi lisans rejimlerindedir.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar ve sektör izinleri değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan veya yerel hukuk müşavirinden doğrulayın.

OHADA çerçevesi ve şirket biçimleri

Ülke, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular. En yaygın yapı SARL’dir; tek ortaklı kuruluş da mümkündür. SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar.

Proje bazlı işlerde yabancı şirketin şubesi kaydedilebilir. Madencilik projelerinde ise çoğu zaman projeye özgü bir tüzel kişilik kurulması tercih edilir.

Kuruluş dosyası

Dosyada ana sözleşme, ortakların kimlik belgeleri, adres beyanı, sermaye taahhüdü ve yetkilendirme evrakı yer alır. İşlemler tek pencere merkezleri üzerinden yürütülür.

Yurt dışında düzenlenen belgelerin tasdik ve Fransızca tercüme zincirini baştan planlayın. Eksik tasdik en sık yaşanan gecikme nedenidir.

Madencilik lisans rejimi

Arama ve işletme lisansları, sicil kaydından tamamen ayrı bir süreçtir. Başvuru, alan tahsisi, teminat, çevresel değerlendirme ve raporlama yükümlülükleri kendi takvimlerinde yürür.

Lisans devri ve ortaklık değişikliği çoğu zaman idari onaya tabidir. Bir madencilik varlığını satın alıyorsanız devir onayının koşullarını, işlem yapılmadan önce yazılı öğrenin.

Çevre ve topluluk yükümlülükleri

Madencilik ve büyük altyapı projelerinde çevresel ve sosyal etki değerlendirmesi zorunludur. Bu süreç, projenin takviminde en uzun kalemlerden biri olabilir.

Yerel topluluklarla ilişki yönetimi, projenin sürdürülebilirliğini doğrudan etkiler. Topluluk yükümlülüklerini sözleşmeye ve bütçeye baştan yazın.

Vergi kaydı ve beyan

Sicil kaydından sonra vergi kaydı yapılır. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir.

Madencilik sektöründe ayrıca sektöre özgü mali yükümlülükler bulunur. Bu yükümlülüklerin genel vergi rejimiyle ilişkisini yatırım kararından önce modelleyin.

Para birimi ve transfer

Ülkenin para birimi Gine frangıdır. CFA frangı bölgesinde olmadığı için komşularıyla ticarette kur ve dönüşüm maliyeti devreye girer.

Bölge dışına transferlerde döviz mevzuatı uygulanır. Sermaye girişini bankada kayıt altına almak, ileride kâr transferi için dayanak oluşturur.

Sosyal güvenlik ve istihdam

Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. İş sözleşmesi, bordro ve kıdem düzeni OHADA çerçevesinde ve ulusal iş kanununa göre kurulur.

Madencilik projelerinde yerel istihdam ve eğitim taahhütleri sözleşmeye eklenebilir. Bu taahhütlerin ölçüm yöntemini ve raporlama sıklığını imzadan önce netleştirin.

Muhasebe ve denetim

OHADA muhasebe standardı üye ülkelerde ortaktır. Defter düzenini bu standarda göre kurun; yerel bir muhasebeciyle çalışmak ilk yıl için en pratik çözümdür.

Belirli büyüklüğün üzerindeki şirketlerde bağımsız denetim zorunluluğu doğabilir. Eşikleri kuruluş aşamasında öğrenin.

Kuruluş sonrası ilk 90 gün

  • Sicil ve vergi kaydını tamamladım.
  • Sektör lisansını ayrı dosyada izliyorum.
  • Çevresel ve sosyal değerlendirme takvimini kurdum.
  • Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
  • Muhasebeyi OHADA standardına göre kurdum.
  • Yerel istihdam taahhütlerinin ölçümünü tanımladım.

Ticari tarafın devamı için Gine pazarına giriş rehberimize, liman ve ticaret arka planı için Konakri liman dosyamıza bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.

Sık sorulan sorular

Madencilik faaliyeti için şirket kurmak yeterli mi?

Yeterli değildir. Madencilik, arama ve işletme lisansları sicil kaydından tamamen ayrı bir süreçtir ve kendi başvuru, teminat ile raporlama yükümlülüklerini taşır.

OHADA kuralları burada da geçerli mi?

Evet. Gine, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular; şirket türleri ve teminat hukuku üye ülkelerle büyük ölçüde aynıdır.

Kaynaklar

  1. T.C. Ticaret Bakanlığı, ülke masaları
  2. Dünya Bankası, Business Ready yöntem ve ülke kapsamı
  3. International Trade Centre, Market Access Map

Bağlantılar yayım tarihinde erişilebilirdi. Resmî bilgiler zamanla değişebilir; işlem öncesi kaynağı yeniden teyit edin.

Son güncelleme: 6 Eylül 2026