10 Eylül 2026 Perşembe · AfrikaYıl 1 · Dijital BaskıÜcretsiz · Bağımsız · Reklamsız

Afrika Türk PostasıAfrika'daki Türk diasporasının bağımsız gazetesi

Rehber

Kongo Cumhuriyeti'nde şirket kurma ve vergi kaydı

Petrol ve ormancılık ekonomisine sahip bir ülkede OHADA ve CEMAC kurallarıyla kuruluş adımları.

Brazzaville kentinde nehir kıyısı ve şehir hayatı
Brazzaville kentinde nehir kıyısı ve şehir hayatı · MONUSCO Photos / Openverse (CC BY-SA 2.0)

Kongo Cumhuriyeti, Atlantik kıyısındaki Pointe-Noire limanı ve petrol sektörüyle tanınan bir ülke. Ormancılık ve tarım da ekonomide yer tutar. Şirket kuruluşu OHADA sistemi üzerinden yürür.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar ve sektör izinleri değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan veya yerel hukuk müşavirinden doğrulayın.

OHADA ve CEMAC çerçevesi

Ülke, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular. Şirket türleri, teminat hukuku ve ticari sözleşme kuralları üye ülkelerle büyük ölçüde aynıdır.

Aynı zamanda Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Topluluğu üyesidir. Bölge ortak para birimi ve ortak dış tarife uygular; bölge içi ticarette kur riski bulunmaz.

Şirket biçimleri ve kuruluş dosyası

En yaygın yapı SARL’dir; tek ortaklı kuruluş da mümkündür. SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar. Proje bazlı işlerde şube kaydı tercih edilir.

Dosyada ana sözleşme, ortakların kimlik belgeleri, adres beyanı, sermaye taahhüdü ve yetkilendirme evrakı yer alır. Belgelerin tasdik ve Fransızca tercüme zincirini baştan planlayın.

Yerleşim yeri kararı

Brazzaville idari merkezdir; izin ve ruhsat süreçleriniz burada yoğunlaşır. Pointe-Noire ise liman ve petrol sektörünün merkezidir.

İki şehir arasındaki ulaşım süresini planlarınıza yazın. Faaliyet konunuza göre merkez seçimi, idari yükünüzü doğrudan etkiler.

Petrol ve enerji lisansları

Petrol arama ve üretim faaliyetleri sicil kaydından ayrı bir lisans rejimine tabidir. Üretim paylaşımı sözleşmeleri ve devlet ortaklığı yapıları gündeme gelir.

Bu tür projelerde hukuki yapıyı uluslararası danışmanlıkla birlikte kurun. Çevresel ve sosyal etki değerlendirmesi zorunludur.

Ormancılık ve sertifikasyon

Ormancılıkta sürdürülebilir kesim belgeleri ve izlenebilirlik zorunlulukları uygulanır. Yasal kesim belgeleri, uluslararası pazarlarda zorunlu hale gelmiştir.

İhracat pazarınızın kabul koşullarını önceden doğrulayın. Sertifikasyon zinciri belgelerini tedarik sözleşmesinin eki haline getirin.

Vergi kaydı ve muhasebe

Sicil kaydından sonra vergi kaydı yapılır. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir.

Muhasebe düzenini OHADA standardına göre kurun. Petrol sektöründe sektöre özgü mali yükümlülükler bulunur; bunları genel rejimle birlikte modelleyin.

Sosyal güvenlik ve istihdam

Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. İş sözleşmesi, bordro ve kıdem düzeni OHADA çerçevesinde ve ulusal iş kanununa göre kurulur.

Yabancı personel istihdamında çalışma izni süreçlerini işe başlama tarihinden önce tamamlayın. Yerel istihdam oranı beklentilerini sektör bazında öğrenin.

Banka hesabı ve transfer

Şirket banka hesabı açılışında sicil kaydı, vergi kaydı, imza sirküleri ve ortakların kimlik belgeleri istenir.

Bölge dışına transferlerde döviz mevzuatı uygulanır. Sermaye girişini bankada kayıt altına almak, ileride kâr transferi için dayanak oluşturur.

Altyapı ve enerji planlaması

Elektrik ve su altyapısında kesintiler yaşanabilir. İşletme planınıza jeneratör, su deposu ve yedek bağlantı maliyetini baştan yazın.

Yağmur mevsiminde iç güzergâhlarda ulaşım koşulları değişir. Faaliyet takvimini mevsime göre gözden geçirin.

Kuruluş sonrası ilk 90 gün

  • Sicil ve vergi kaydını tamamladım.
  • Yerleşim yerini faaliyet konusuna göre seçtim.
  • Sektör lisansını ayrı dosyada izliyorum.
  • Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
  • Muhasebeyi OHADA standardına göre kurdum.
  • Altyapı yedeklerini bütçeye yazdım.

Ticari tarafın devamı için Kongo Cumhuriyeti pazarına giriş rehberimize, kültürel arka plan için Brazzaville dosyamıza bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.

Sık sorulan sorular

Pointe-Noire mi Brazzaville mi?

Brazzaville idari merkezdir; Pointe-Noire ise liman ve petrol sektörünün merkezidir. Faaliyet konunuza göre yerleşim yeri seçin.

Hangi hukuk sistemi geçerli?

Ülke OHADA ortak iş hukuku sistemini ve CEMAC bölgesel çerçevesini uygular.

Kaynaklar

  1. T.C. Ticaret Bakanlığı, ülke masaları
  2. Dünya Bankası, Business Ready yöntem ve ülke kapsamı
  3. International Trade Centre, Market Access Map

Bağlantılar yayım tarihinde erişilebilirdi. Resmî bilgiler zamanla değişebilir; işlem öncesi kaynağı yeniden teyit edin.

Son güncelleme: 6 Eylül 2026