Togo'da şirket kurma ve vergi kaydı: adım adım rehber

Togo, Batı Afrika’nın en işlek transit limanlarından birine sahip. Lomé derin su limanı, kara ülkelerine giden koridorların başlangıç noktası ve bölgesel aktarma merkezi. Şirket kuruluşu OHADA sistemi üzerinden yürür.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar ve sektör izinleri değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan veya yerel hukuk müşavirinden doğrulayın.

OHADA çerçevesi ve şirket biçimleri

Ülke, OHADA ortak iş hukuku sistemini uygular. En yaygın yapı SARL’dir; tek ortaklı kuruluş da mümkündür. SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar.

Proje bazlı işlerde yabancı şirketin şubesi kaydedilebilir. Bölgesel dağıtım için ise yerel bir tüzel kişilik kurmak çoğu zaman daha pratiktir.

Kuruluş dosyası

Dosyada ana sözleşme, ortakların kimlik belgeleri, adres beyanı, sermaye taahhüdü ve yetkilendirme evrakı yer alır. İşlemler tek pencere merkezleri üzerinden yürütülür.

Yurt dışında düzenlenen belgelerin tasdik ve Fransızca tercüme zincirini baştan planlayın. Eksik tasdik en sık yaşanan gecikme nedenidir.

Serbest bölge rejimi

Ülkede ihracata yönelik üretim ve dağıtım için serbest bölge rejimi uygulanır. Bu rejim gümrük ve vergi açısından belirgin kolaylıklar sağlar.

Buna karşılık iç pazara satışı sınırlar. Karar, satış kanalınıza bağlıdır; hem ihracat hem iç pazar planlıyorsanız iki ayrı yapı kurmayı değerlendirin.

Bölgesel dağıtım merkezi kurgusu

Lomé’de kurulan bir yapı, Burkina Faso, Nijer ve Mali’ye yönelik dağıtımda köprü işlevi görebilir. OHADA ve ortak para birimi bu modeli kolaylaştırır.

Bölgesel merkez kurgusunda vergi ikametgâhı, transfer fiyatlandırması ve hizmet bedeli faturalandırmasını baştan doğru tasarlayın.

Vergi kaydı ve beyan

Sicil kaydından sonra vergi kaydı yapılır. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir.

Beyan dönemlerini ilk aydan takvime işleyin. Muhasebe düzenini OHADA standardına göre kurun.

Para birimi ve transfer

Togo, CFA frangı bölgesindedir. Benin, Burkina Faso, Nijer ve diğer bölge ülkeleriyle ticarette kur riski bulunmaz.

Bölge dışına transferlerde döviz mevzuatı uygulanır. Sermaye girişini bankada kayıt altına almak, ileride kâr transferi için dayanak oluşturur.

Sosyal güvenlik ve istihdam

Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. İş sözleşmesi, bordro ve kıdem düzeni OHADA çerçevesinde ve ulusal iş kanununa göre kurulur.

Yabancı personel istihdamında çalışma izni süreçlerini işe başlama tarihinden önce tamamlayın.

Lojistik ve depo planlaması

Bölgesel dağıtım yapacaksanız depo konumu, liman erişimi ve koridor bağlantısı kritik kararlardır. Antrepo kullanımı nakit akışını rahatlatır.

Depo seçiminde yalnızca kira bedeline değil, ana yollara erişime, yükleme rampasına ve soğuk zincir gereksinimine bakın.

Kuruluş sonrası ilk 90 gün

• Sicil ve vergi kaydını tamamladım.
• Rejim seçimini satış kanalıma göre yaptım.
• Bölgesel merkez kurgusunu vergi açısından tasarladım.
• Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
• Muhasebeyi OHADA standardına göre kurdum.
• Depo konumunu koridor bağlantısıyla birlikte seçtim.

Ticari tarafın devamı için Togo pazarına giriş rehberimize, liman arka planı için Lomé limanı dosyamıza bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.