Türk Eximbank ile Afrika'ya ihracat finansmanı rehberi

Afrika pazarlarında Türk ihracatçısının önündeki asıl engel çoğu zaman talep değil, tahsilattır. Alıcı bulunur, mal yüklenir, ancak ödemenin ne zaman ve tam olarak gelip gelmeyeceği belirsizdir. Buna bir de kur kısıtı, döviz transfer güçlüğü ve siyasi istikrarsızlık eklenince, birçok şirket kârlı bir siparişi reddeder.

Türk Eximbank, tam da bu riski paylaşmak için kurulmuş resmî ihracat kredi kuruluşudur. İhracat kredi sigortası programı 1989’dan bu yana yürürlüktedir.

Alacak sigortası: en yaygın başlangıç

Kısa Vadeli Alacak Sigortası, vadesi 360 güne kadar olan sevkiyatları kapsar. İşleyişin özü şudur: Eximbank kapsamdaki ülkelerde bulunan alıcı firmalara limit tahsis eder ve sevkiyatlarınız bu limitler dâhilinde sigortalanır.

Buradaki pratik sonuç önemlidir. Sigorta, ihracatçı olarak size değil, alıcıya tahsis edilen limite bağlıdır. Yani yeni bir Afrika müşterisiyle çalışmaya başlamadan önce o alıcı için limit talep etmek, hem finansal koruma sağlar hem de bağımsız bir ön değerlendirme işlevi görür. Limit alınamayan bir alıcı, sizin için de bir uyarı işaretidir.

Yüksek katma değerli yatırım malı ihracatında Spesifik İhracat Kredi Sigortası devreye girer. Bu ürün alacakları hem ticari hem politik risklere karşı korur. Afrika işlemlerinde politik risk kapsamı, transfer kısıtı ve kamu alıcısı riski bakımından belirleyici olabilir.

Alıcı kredileri ve ülke limitleri

Büyük ölçekli işlerde ve müteahhitlik projelerinde Uluslararası Proje Kredileri kullanılır. Bu yapıda kredi Türk ihracatçıya değil, yurt dışındaki alıcıya açılır; ihracatçı bedelini peşin almış olur.

Bu ürünlerde Eximbank bir Ülke Limitleri Listesi tutar. Liste, hangi ülkelerle işlem yapılabileceğini ve o ülkeler için kullanılabilir limitleri belirler ve yıllık olarak onaylanır.

Afrika özelinde bunun anlamı açıktır: bir ülkenin listede yer alıp almaması ve limitinin doluluğu, işinizin finanse edilebilirliğini doğrudan etkiler. Bir proje için teklif hazırlamadan önce hedef ülkenin durumunu Eximbank’a sormak, sonradan çıkacak sürprizi önler. Ülke limitleri bu yazıda tekrarlanmayacak kadar sık değişir; güncel durumu doğrudan bankadan teyit edin.

Kredi tarafı

Sevkiyat öncesi üretim finansmanı için Sevk Öncesi İhracat Kredisi ve İhracata Hazırlık Kredisi kullanılabilir. Vadeli satış yaptıysanız ve nakde ihtiyacınız varsa İhracat Alacakları İskonto Programı alacağınızı erkene çekmenizi sağlar.

Sigorta her şeyi çözmez

Dürüst olmak gerekir: alacak sigortası ödemenin gelmemesi riskini paylaşır, ortadan kaldırmaz. Poliçenin kapsamı, muafiyet oranı, bildirim süreleri ve istisnalar önemlidir. Sevkiyatı poliçe koşullarına aykırı yapmak veya gecikmeyi zamanında bildirmemek tazminat hakkını düşürebilir.

Ayrıca sigorta, kötü seçilmiş bir alıcıyı iyi alıcı yapmaz. Durum tespiti, sözleşme kalitesi ve akreditif gibi ödeme araçları yerinde durmalıdır. Eximbank bu zincirin tamamlayıcısıdır, yerine geçeni değil.

Uygulama kontrol listesi

• Yeni Afrika alıcım için Eximbank’tan limit talep ettim.
• Limit alınamadıysa bunu bir risk sinyali olarak değerlendirdim.
• Vadem 360 günü aşıyorsa uygun orta/uzun vadeli ürünü araştırdım.
• Yatırım malı ihracatında politik risk kapsamını sordum.
• Proje işlerinde hedef ülkenin limit durumunu teklif öncesi teyit ettim.
• Üretim finansmanı için sevk öncesi kredi seçeneklerini değerlendirdim.
• Poliçenin muafiyet, bildirim süresi ve istisnalarını okudum.
• Sigortayı durum tespiti ve sözleşmenin yerine değil, yanına koydum.

Mal gönderme tarafındaki belge ve gümrük akışı için gazetemizin gümrük ve ithalat rehberine bakabilirsiniz.

Kaynaklar ve güncellik

Bu yazı Türk Eximbank’ın resmî ürün sayfalarına dayanır. Ürün koşulları, vadeler, ülke limitleri ve poliçe hükümleri değişir; ülke limitleri yıllık onaylanır. İşlem yapmadan önce güncel koşulları doğrudan Türk Eximbank’tan teyit edin. Bu yazı yatırım veya finansal tavsiye değildir.