Türkiye ve Gambiya: Küçük ülke, ısınan bir ortaklık
Afrika'nın anakaradaki en küçük ülkesi Gambiya ile Türkiye arasındaki ilişki, 2017 sonrası belirgin biçimde ısındı: büyükelçilikler, doğrudan uçuşlar ve bir İslam zirvesi.
Gambiya, haritada ilginç bir görüntü sunar: Gambiya Nehri boyunca uzanan, neredeyse tümüyle Senegal’le çevrili, anakaradaki en küçük Afrika ülkesi. “Gülümseyen Kıyı” lakabıyla anılan bu küçük ülke ile Türkiye arasındaki ilişki, özellikle 2017’den sonra belirgin biçimde ısındı.
Karşılıklı büyükelçilikler
İki ülke diplomatik ilişkileri Gambiya’nın 1965’teki bağımsızlığına dayanır; ama asıl derinleşme, karşılıklı büyükelçiliklerin açıldığı 2011’de ve sonrasında geldi. Türkiye’nin Banjul Büyükelçiliği ve Gambiya’nın Ankara Büyükelçiliği, ilişkiye kurumsal bir zemin sağladı. Cumhurbaşkanı Adama Barrow’un Ankara ziyaretleri ve liderler arası temaslar, bağı canlı tuttu. İlişkinin simgesel bir anı da Mayıs 2024’te yaşandı: Türkiye, Banjul’da düzenlenen 15. İslam İşbirliği Teşkilatı (OİT) Zirvesi’ne dışişleri bakanı düzeyinde katıldı.
Banjul’a inen hat
Türk Hava Yolları, İstanbul–Banjul hattında yıl boyu doğrudan sefer yapıyor ve Banjul’a uçan başlıca uzun menzilli havayolu olarak anılıyor. Bu hat, hem ikili teması hem de Gambiya’nın turizm potansiyelini besleyen önemli bir bağlantı.
Küçük bir ülkeye yapılan doğrudan ve düzenli bir uçuş, çoğu zaman o ülkeye verilen değerin de işaretidir.
Eğitim, kalkınma ve güvenlik
İlişkinin kurumsal ayakları güçlü. TİKA, Gambiya’da eğitim, sağlık ve su gibi alanlarda projeler yürütüyor. Türkiye Maarif Vakfı, Banjul’da okullar açtı; açılışlardan birine iki ülkenin first lady’leri birlikte katıldı. Türkiye ayrıca Gambiyalı güvenlik personeline eğitim desteği sağladı ve Türkiye bursları Gambiyalı gençlere ulaşıyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi ise mütevazı ve büyük ölçüde Türkiye lehine; rakamları yaklaşık okumak gerekir.
Saygılı bir mesafe
Gambiya, 2017’de Jammeh döneminin ardından bir demokratik geçiş yaşadı; ilişkiler bu dönemde ısındı. Gazetemiz bu süreci, ülkenin iç siyasetinde taraf olmadan, devletten devlete bir iş birliği çerçevesinde ele alır. Maarif gibi eğitim devirlerini de iki hükümet arasındaki bir düzenleme olarak, nitelemeleri kaynaklarına atfederek aktarmak gerekiyor.
Sonuç
Türkiye–Gambiya ilişkisi, küçük ölçekli ama ısınan, kurumsal ayakları sağlam bir ortaklık. Bir sonraki yazımızda Gambiya’nın “Gülümseyen Kıyı” lakabını ve turizm potansiyelini daha yakından ele alacağız.