Türkiye ve Kamerun: 'Afrika'nın minyatürü' ile büyüyen bir bağ

Kamerun’a çoğu zaman “Afrika’nın minyatürü” denir; ve bu boşuna değil. Sahil ovalarından yağmur ormanlarına, yaylalardan Sahra eşiğindeki kuzeyine kadar kıtanın bütün coğrafyalarını; yüzlerce etnik grubu ve hem Fransızca hem İngilizce’yi tek bir ülkede toplar. Türkiye ile arasındaki ilişki de bu çeşitliliğe yakışır biçimde çok yönlü ve giderek derinleşiyor.

Diplomasi ve temas

İki ülke arasındaki ilişkiler, Kamerun’un bağımsızlığına dayanır. Türkiye’nin Yaoundé’de bir büyükelçiliği, ekonomi merkezi Douala’da ise bir konsolosluğu bulunuyor; Kamerun da Ankara’da bir büyükelçilik açtı ve İstanbul’da bir başkonsolosluk işletiyor. Kamerun, Türkiye–Afrika Ortaklık Zirvesi sürecine de katılan ülkeler arasında.

İki şehre uçan hat

Türk Hava Yolları, Kamerun’un her iki büyük kapısına — başkent Yaoundé ve ekonomi merkezi Douala’ya — doğrudan sefer yapıyor. Bu çift bağlantı, hem iş trafiğini hem de iki ülke arasındaki insani teması besliyor.

Bir ülkenin iki ayrı şehrine uçmak, o ülkeyle kurulan ilişkinin yüzeysel değil, derinlikli olduğunun işaretidir.

Sınıftaki güçlü varlık

İlişkinin en somut ve en derin ayağı eğitimde. Türk kalkınma ajansı TİKA, Yaoundé’de 2014’ten bu yana bir ofisle çalışıyor. Türkiye Maarif Vakfı ise ülkede güçlü bir varlık kurdu: Douala, Yaoundé ve Ngaoundéré’de yedi kampüse ulaşan okullarıyla okul öncesinden liseye binlerce öğrenciye eğitim veriyor. Bu okullar daha önce Gülen hareketiyle — Ankara’nın FETÖ olarak nitelediği yapıyla — bağlantılıyken Maarif’e devredildi; nitelemenin Türk devletine ait olduğunu belirtmek gerekiyor. Yaoundé II Üniversitesi’ndeki Türkçe öğretmeni yetiştirme programı da bu eğitim bağının bir parçası.

Kakao, kereste, pamuk

İki ülke arasındaki ticaretin kompozisyonu, Kamerun’un zenginliklerini yansıtıyor: ülke Türkiye’ye başta kakao olmak üzere kereste ve pamuk ihraç ediyor. Hacim birkaç yüz milyon dolar düzeyinde anılıyor; rakamları kaynağa göre değiştiği için yaklaşık okumak gerekir.

Hassas başlıklar

Kamerun’u anlatırken iki hassas konuyu dengeli aktarmak gerekiyor. İlki, ülkenin İngilizce konuşulan kuzeybatı ve güneybatı bölgelerinde 2016–2017’den bu yana süren ve ayrılıkçı grupları içeren silahlı çatışma; ikincisi, kuzeyde Nijerya’dan taşan Boko Haram tehdidi. Gazetemiz bu konuları kaynaklarına atfederek, hiçbir tarafı desteklemeden ve ülkeyi bütünüyle tanımlayan bir çerçeve gibi sunmadan aktarır. Kamerun’un iki dilli, çok kültürlü kimliğine de aynı saygıyla yaklaşmak gerekiyor.

Sonuç

Türkiye–Kamerun ilişkisi, özellikle eğitim alanında güçlü, kıtanın çeşitliliğini yansıtan bir ortaklık. Bir sonraki yazımızda iki ülke arasındaki ticareti ve Kamerun’un Orta Afrika’daki ekonomik rolünü daha yakından ele alacağız.