Türkiye ve Sierra Leone: Büyükelçilikle başlayan yeni bir sayfa

Batı Afrika’nın Atlantik kıyısındaki Sierra Leone, adını Portekizcede “Aslan Dağları” anlamına gelen bir ifadeden alır. Zorlu bir geçmişin ardından kendini yeniden kuran bu ülke ile Türkiye arasındaki ilişki görece genç; ama son yıllarda kurumsal ayaklarıyla giderek somutlaşıyor. Bu yazıda tabloyu olduğu gibi — abartmadan — aktaracağız.

Diplomasinin kuruluşu

İki ülke diplomatik ilişkilerini 1971’de kurdu; ama asıl ivme son yıllarda geldi. Türkiye, Freetown Büyükelçiliği’ni 2018’de açtı; Sierra Leone da Ankara’da bir büyükelçilik kurdu. Cumhurbaşkanı düzeyindeki temaslar ve uluslararası platformlardaki (Türkiye–Afrika Ortaklık Zirvesi gibi) buluşmalar, ilişkiyi canlı tuttu.

Freetown’a inen hat

Türk Hava Yolları’nın İstanbul–Freetown seferleri, iki ülke arasındaki doğrudan hava bağlantısını sağlıyor. Bu hat, ülkeyi İstanbul üzerinden dünyaya bağlayan ve ikili teması besleyen önemli bir köprü.

Genç bir ilişkide bir büyükelçilik ve bir uçuş hattı, çoğu zaman büyümenin ilk iki temel taşıdır.

Meslek okulundan yetimhaneye

İlişkinin en somut ve en sıcak ayağı kalkınma yardımında. Türk kalkınma ajansı TİKA, Freetown’da bir koordinasyon ofisiyle çalışıyor ve hayata dokunan projeler yürütüyor: Moyamba’daki bir devlet teknik enstitüsünün mesleki eğitim altyapısına destek, Freetown’daki bir yetimhanenin donatılması ve salgın döneminde sağlanan tıbbi yardımlar bunların arasında. Türkiye Maarif Vakfı da ülkede eğitim alanında varlık gösteriyor.

Mütevazı ama dengesiz ticaret

İki ülke arasındaki ticaret hacmi mütevazı ve büyük ölçüde Türkiye lehine; Türkiye demir-çelik, çimento ve un ihraç ederken, Sierra Leone’nin Türkiye’ye ihracatı sınırlı. Rakamlar birkaç yıl öncesine ait olduğu için bunları güncel değil, mertebe gösteren büyüklükler olarak okumak gerekir. İlişkiyi büyütmenin yolu, Sierra Leone ürünlerine Türkiye pazarında daha fazla yer açacak iş birliklerinden geçiyor.

Geçmişe saygılı bir bakış

Sierra Leone, 1991–2002 arasında bir iç savaş ve 2014–2016’da Ebola salgını yaşadı. Bu zorlukları yalnızca gerektiğinde, geçmiş zamanda ve ülkenin toparlanma ve dayanıklılık hikâyesini öne çıkararak anmak; bugünü ise yeniden kuruluş üzerinden okumak doğru olan. Bir halkı acılarıyla değil, o acıya rağmen kurduğu gelecekle anmak, gazeteciliğin saygı borcu.

Sonuç

Türkiye–Sierra Leone ilişkisi, genç ama sağlam kurumsal ayaklar üzerinde yükselen bir ortaklık. Bir sonraki yazımızda Freetown’un köklü tarihini ve ülkenin yeniden kuruluş hikâyesini saygıyla ele alacağız.