Türkiye ve Sierra Leone: Büyükelçilikle başlayan yeni bir sayfa

Batı Afrika’nın Atlantik kıyısındaki Sierra Leone, adını Portekizcede “Aslan Dağları” anlamına gelen bir ifadeden alır. Zorlu bir geçmişin ardından kendini yeniden kuran bu ülke ile Türkiye arasındaki ilişki görece genç; ama son yıllarda kurumsal ayaklarıyla giderek somutlaşıyor. Bu yazıda tabloyu olduğu gibi, abartmadan, aktaracağız.

Diplomasinin kuruluşu

İki ülke diplomatik ilişkilerini 1971’de kurdu; ama asıl ivme son yıllarda geldi. Türkiye, Freetown Büyükelçiliği’ni 2018’de açtı; Sierra Leone da Ankara’da bir büyükelçilik kurdu. Cumhurbaşkanı düzeyindeki temaslar ve uluslararası platformlardaki (Türkiye–Afrika Ortaklık Zirvesi gibi) buluşmalar, ilişkiyi canlı tuttu.

Freetown’a uzanan hat

Türk Hava Yolları, Freetown’un Lungi Uluslararası Havalimanı’na sefer yapıyor; böylece ülkeyi İstanbul üzerinden dünyaya bağlayan önemli bir köprü oluşuyor. Burada dürüst bir not gerekiyor: 2026 itibarıyla bu bağlantı çoğunlukla doğrudan değil, bölgesel bir aktarmayla (örneğin başka bir Batı Afrika noktası üzerinden) sağlanıyor; THY’nin İstanbul’dan Freetown’a kesintisiz tarifeli seferi zaman içinde değişti. Bu yüzden güzergâhın doğrudan mı yoksa aktarmalı mı olduğunu ve güncel gün/saatleri seyahatten önce turkishairlines.com üzerinden teyit etmek doğru olur.

Genç bir ilişkide bir büyükelçilik ve bir hava bağlantısı, çoğu zaman büyümenin ilk iki temel taşıdır.

Meslek okulundan yetimhaneye

İlişkinin en somut ve en sıcak ayağı kalkınma yardımında. Türk kalkınma ajansı TİKA, Freetown’da bir koordinasyon ofisiyle çalışıyor ve hayata dokunan projeler yürütüyor: Moyamba’daki bir devlet teknik enstitüsünün mesleki eğitim altyapısına destek, Freetown’daki bir yetimhanenin donatılması ve salgın döneminde sağlanan tıbbi yardımlar bunların arasında. Türkiye Maarif Vakfı da ülkede eğitim alanında varlık gösteriyor.

Mütevazı ama dengesiz ticaret

İki ülke arasındaki ticaret hacmi mütevazı ve büyük ölçüde Türkiye lehine; Türkiye demir-çelik, çimento ve un ihraç ederken, Sierra Leone’nin Türkiye’ye ihracatı sınırlı. Rakamlar birkaç yıl öncesine ait olduğu için bunları güncel değil, mertebe gösteren büyüklükler olarak okumak gerekir. İlişkiyi büyütmenin yolu, Sierra Leone ürünlerine Türkiye pazarında daha fazla yer açacak iş birliklerinden geçiyor.

Geçmişe saygılı bir bakış

Sierra Leone, 1991–2002 arasında bir iç savaş ve 2014–2016’da Ebola salgını yaşadı. Bu zorlukları yalnızca gerektiğinde, geçmiş zamanda ve ülkenin toparlanma ve dayanıklılık hikâyesini öne çıkararak anmak; bugünü ise yeniden kuruluş üzerinden okumak doğru olan. Bir halkı acılarıyla değil, o acıya rağmen kurduğu gelecekle anmak, gazeteciliğin saygı borcu.

Ülkedeki Türk varlığı

Sierra Leone, bu yazı dizisindeki birçok ülkeye göre daha somut bir kurumsal Türk varlığına sahip. TİKA’nın Freetown’da bir koordinasyon ofisi bulunuyor ve mesleki eğitim, sağlık ve insani yardım projeleri buradan yürütülüyor. Türkiye’nin 2018’de açtığı Freetown Büyükelçiliği, ülkedeki en üst düzey resmî varlık; Türkiye Maarif Vakfı da Freetown’da uluslararası okullarıyla eğitim alanında görünür. Ülkede yerleşik Türk nüfusu için belgelenmiş bir sayı bulunmadığından, topluluğu nicel bir büyüklükle değil, bu büyükelçilik, ofis ve okul üçlüsü ile sınırlı ticari/müteahhitlik bağlantıları üzerinden okumak daha doğru. Müslüman çoğunluklu bir ülke olarak Sierra Leone’nin Türkiye ile dini ve kültürel yakınlığı, kurumsal teması destekleyen bir zemin sağlıyor.

Sonuç

Türkiye–Sierra Leone ilişkisi, genç ama sağlam kurumsal ayaklar üzerinde yükselen bir ortaklık.