Türkiye ve Uganda: Nil'in kaynağında genç bir ortaklık

Nil Nehri’nin kaynağını barındıran, Victoria Gölü’nün kıyısındaki Uganda, “Afrika’nın incisi” olarak anılır. Verimli toprakları, genç nüfusu ve büyüyen ekonomisiyle Doğu Afrika’nın yükselen ülkelerinden biri. Türkiye ile Uganda arasındaki ilişki görece genç; ama son on yılda, özellikle 2016’daki üst düzey temasla birlikte hızla kurumsallaştı.

Bir ziyaretle gelen ivme

İlişkinin dönüm noktası, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 31 Mayıs–1 Haziran 2016’daki Uganda ziyareti oldu. Bir Türk cumhurbaşkanının ülkeye ilk ziyareti olan bu temasta, turizmden vizeye, madencilikten eğitime çeşitli alanlarda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı. İki ülkenin başkentlerindeki büyükelçilikler ise ilişkiye kalıcı bir diplomatik zemin sağladı.

Entebbe’ye inen köprü

Türk Hava Yolları’nın İstanbul–Entebbe doğrudan seferleri, iki ülke arasındaki en somut bağlantılardan biri. Bu hat, havayolunun Afrika ağındaki dikkat çeken güzergâhlardan biri olarak anılıyor ve son dönemde sefer sıklığının artırıldığı bildirildi. Hava bağlantısı, hem iş trafiğini hem de iki ülke arasındaki insani teması besliyor. Havayolu programlarının 2026’da yer yer değiştiğini göz önünde bulundurarak, güncel güzergâh ve sıklığı yolculuk öncesinde turkishairlines.com üzerinden doğrulamak doğru olur.

Bir başkente düzenli uçuş, o ülkeyle kurulan ilişkinin en görünür altyapısıdır.

Şifa getiren projeler

Türk kalkınma ajansı TİKA, 2012’den bu yana Uganda’da faaliyet gösteriyor ve 2017’de Kampala’da bir koordinasyon ofisi açtı. Ajansın projeleri sağlık, eğitim, tarım ve mesleki eğitim alanlarına yayılıyor; Kampala’daki bir hastanede gerçekleştirilen ücretsiz ameliyat kampanyaları, bu çalışmaların en çok hayata dokunan örneklerinden. Türkiye bursları ise Ugandalı gençlere Türkiye’de okuma kapısı açıyor.

Ülkedeki Türk varlığı

Türkiye’nin Kampala’da yerleşik bir büyükelçiliği bulunuyor; temsilcilik, 2016 ziyaretiyle hız kazanan ilişkinin günlük yürütülmesinde merkezî bir rol oynuyor. TİKA’nın 2017’de açtığı Kampala koordinasyon ofisi, ajansın sağlık, eğitim ve tarım projelerinin merkezi. Kampala’da müteahhitlik, ticaret ve hizmet alanlarında faaliyet gösteren Türk firmalarının varlığı son yıllarda görünür hale geldi; bu varlık, ülkenin altyapı ve enerji ihtiyacının büyümesiyle birlikte gelişiyor. DEİK bünyesinde Türkiye-Uganda iş ilişkilerini izleyen bir yapı da bulunuyor. Türk topluluğunun büyüklüğüne ve dernek hayatına dair kesin bilgiler için Kampala Büyükelçiliği en doğru başvuru noktasıdır.

Saygılı bir mesafe

İlişkiyi anlatırken bir ilkeye bağlı kalmak gerekiyor: iki ülke arasındaki bağ, devletten devlete bir iş birliği olarak ele alınmalı; Uganda’nın iç siyasetine dair tartışmalar bu çerçevenin dışında tutulmalı. Gazetemiz, ülkeleri ve toplumları kendi gündemlerinin öznesi olarak görür; ortaklığı anlatırken kimsenin iç meselelerinde taraf olmaz.

Sonuç

Türkiye–Uganda ilişkisi, genç ama ivmesi yüksek bir ortaklık.