Tunus'ta şirket kurma ve vergi kaydı: adım adım rehber

Tunus, Avrupa pazarına yakınlığı, nitelikli iş gücü ve görece düzenli idari altyapısıyla Kuzey Afrika’da kurumsal yatırım için yerleşik bir adres. Şirket kuruluşu tek pencere mantığıyla yürür; asıl karar hangi rejimde faaliyet göstereceğinizdir.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Sermaye eşikleri, harçlar ve sektör izinleri değişebilir. Her adımı işlem tarihinde yetkili kurumdan veya yerel hukuk müşavirinden doğrulayın.

Rejim seçimi: ihracat mı iç pazar mı

Tunus’ta üretiminin tamamına yakınını ihraç eden şirketler için ayrı bir rejim uygulanır. Bu rejim gümrük ve vergi açısından belirgin kolaylıklar sağlar; buna karşılık iç pazara satışı sınırlar.

Karar, satış kanalınıza bağlıdır. Hem ihracat hem iç pazar planlıyorsanız iki ayrı tüzel kişilik kurmak veya karma rejim koşullarını incelemek gerekebilir. Bu kararı kuruluştan önce vermek, sonradan yapı değiştirmekten çok daha ucuzdur.

Şirket biçimini seçmek

En yaygın yapı SARL’dir. Az sayıda ortakla çalışan ve pay devrini kontrol altında tutmak isteyen işletmeler için uygundur. Tek ortaklı kuruluş da mümkündür.

SA yani anonim şirket, sermaye artırımı ve ortak alma esnekliği sağlar; organ yapısı ve denetim yükümlülüğü daha ağırdır. Yatırımcı almayı planlıyorsanız bu yapı uzun vadede uygundur.

Unvan, ana sözleşme ve sicil

Unvan tahsisiyle başlanır. Ana sözleşmede ortaklık payları, yönetim yetkisi, kâr dağıtımı ve pay devri koşulları yer alır. Yabancı ortak varsa belgelerin apostil veya konsolosluk tasdiki ile tercüme zincirini baştan planlayın.

Ulusal işletme siciline kayıt, sonraki bütün adımların anahtarıdır: vergi kaydı, banka hesabı, sosyal güvenlik ve gümrük işlemleri bu kayıtla açılır. Sicil kaydındaki faaliyet tanımını fazla dar tutmayın.

Vergi kaydı ve beyan takvimi

Vergi kaydında kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve stopaj yükümlülükleri faaliyet koduna göre belirlenir. Beyan dönemlerini ilk aydan takvime işleyin; gecikme cezaları hızlı işler.

İhracat rejimindeki şirketler için farklı vergi sonuçları doğar. Rejim değişikliği halinde geçmiş dönem yükümlülüklerinin nasıl hesaplanacağını önceden öğrenin.

Sosyal güvenlik ve istihdam

Çalışan istihdam edecekseniz sosyal güvenlik kaydı ayrı bir adımdır. Bordro, izin, kıdem ve iş sözleşmesi düzeni yerel iş mevzuatına tabidir.

Tunus’ta iş hukuku çalışan lehine ayrıntılı düzenlenmiştir. Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme ayrımını, fesih usulünü ve kıdem hesabını işe başlamadan önce öğrenin. Sonradan yapılan düzeltme maliyetlidir.

Banka hesabı ve sermaye

Şirket banka hesabı açılışında sicil kaydı, vergi kaydı, imza sirküleri ve ortakların kimlik belgeleri istenir. Banka listesini yazılı alın ve tek seferde tamamlayın.

Yabancı sermaye girişinin bankaca belgelenmesi, ileride kâr transferi yaparken dayanak oluşturur. Sermaye girişini kayıt altına almadan yapılan yatırım, çıkışta sorun yaratır.

Sektör izinleri ve yatırım teşvikleri

Gıda, ilaç, turizm, ulaştırma ve inşaat gibi alanlarda sicil kaydından ayrı sektör izni gerekir. İzin almadan faaliyete başlamak, sicil kaydınız olsa bile yaptırım doğurur.

Bölgesel kalkınma önceliği taşıyan alanlarda yatırım teşvikleri uygulanabilir. Teşvik koşullarını ve geri alma hükümlerini yazılı okuyun; taahhüt edilen istihdam veya yatırım tutarına ulaşılamaması geri ödeme doğurabilir.

Muhasebe ve belge düzeni

Defter ve belge düzenini yerel standarda göre kurun. Elektronik beyan ve ödeme yaygındır; muhasebe yazılımınızı bu düzene uygun seçin.

Fatura ve irsaliye biçimini mevzuata uygun sabitleyin. Denetimlerde en çok sorun çıkaran başlık, biçimsel eksikliklerdir. İlk aydan doğru kurmak, sonradan toplamaktan ucuzdur.

Kuruluş sonrası ilk 90 gün

• Rejim seçimini satış kanalıma göre yaptım.
• Sicil kaydını ve vergi kaydını tamamladım.
• Sosyal güvenlik ve bordro düzenini kurdum.
• İş sözleşmesi şablonunu yerel mevzuata göre hazırladım.
• Sermaye girişini bankada kayıt altına aldırdım.
• Sektör iznini ve teşvik koşullarını ayrı dosyada izliyorum.

Ticari tarafın devamı için Tunus pazarına giriş rehberimize, gümrük tarafı için Tunus SINDA ve TTN ithalat rehberimize bakın. Kıta genelindeki ortak adımlar Afrika’da şirket kurma yazımızda.