Türkiye ve Moritanya: Sahra ile Atlantik arasında kurulan yeni bir bağ

Batı Afrika’nın kuzeyinde, Sahra Çölü’nün Atlantik Okyanusu’na değdiği yerde Moritanya uzanır. Türkiye ile Moritanya arasındaki ilişki, kıtanın bazı köklü ortaklıklarıyla kıyaslandığında genç ve mütevazı; ama son yıllarda kararlı biçimde örülen, “kuruluş aşamasındaki” bir bağ. Bu yazıda tabloyu olduğu gibi — abartmadan — aktaracağız.

Diplomasinin adımları

İlişkinin diplomatik zemini 2010’larda güçlendi. Türkiye, Nuakşot Büyükelçiliği’ni 2011’de açtı. Dönüm noktası ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 28 Şubat 2018’deki ziyaretiydi: bir Türk cumhurbaşkanının Moritanya’ya ilk ziyareti olan bu temasta birçok anlaşma imzalandı. 2025’te düzenlenen ilk Türkiye–Moritanya Karma Ekonomik Komisyonu, ilişkiye yeni bir ivme kazandırdı.

Tek doğrudan hat

İki ülke arasındaki en somut bağlantı havacılıkta: Türk Hava Yolları’nın İstanbul–Nuakşot seferleri, iki ülke arasındaki tek doğrudan hava köprüsü. Bu hat, Moritanya’yı İstanbul üzerinden dünyanın geri kalanına bağlayan önemli bir damar.

Yeni kurulan bir ilişkide ilk doğrudan uçuş, çoğu zaman güvenin de ilk somut işaretidir.

Eğitim ve insan

Türkiye’nin Moritanya’daki varlığı kurumsal ayağıyla da görünür. Türkiye Maarif Vakfı ülkede bir okul işletiyor; Türkiye bursları Moritanyalı gençlere Türkiye’de yükseköğrenim imkânı sunuyor. Türk kalkınma ajansı TİKA’nın da ülkede çalışmaları olduğu belirtiliyor; bu projelerin kapsamını, ayrıntılı veriyle teyit edilene kadar genel hatlarıyla anmak doğru olur.

Dürüst bir ölçek

Bu ilişkiyi anlatırken abartıdan kaçınmak gerekiyor: iki ülke arasındaki ticaret hacmi mütevazı, kurumsal varlık ince ama büyüyen bir ağ. İlişkiyi “köklü, stratejik bir ortaklık” değil, “kurulmakta olan bir bağ” olarak tanımlamak gerçeğe daha uygun. Bu dürüstlük, gelecekte bu bağ derinleştiğinde anlatının da güvenilir kalmasını sağlar.

Sonuç

Türkiye–Moritanya ilişkisi, Sahra ile Atlantik arasında, henüz başında olan ama istikrarlı biçimde ilerleyen bir ortaklık. Bir sonraki yazımızda Moritanya’nın Atlantik balıkçılığını ve iki ülke arasındaki ekonomik potansiyeli ele alacağız.