Türkiye ve Togo: 2021'de açılan bir kapı, hızla derinleşen bir bağ
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2021'deki ilk ziyareti ve aynı yıl açılan büyükelçilik. Türkiye–Togo ilişkisi genç; ama Batı Afrika'nın bu hareketli liman ülkesinde hızla zemin kazanıyor.
Batı Afrika’nın Atlantik kıyısındaki Togo, dar ve uzun bir ülke; ama Lomé limanı sayesinde bölgenin önemli bir ticaret kavşağı. Türkiye ile arasındaki ilişki, kıtanın bazı köklü ortaklıklarıyla kıyaslandığında çok genç — büyük ölçüde 2021’de başladı — ama o tarihten beri dikkat çekici bir hızla derinleşti.
2021: dönüm yılı
İlişkinin asıl başlangıcı 2021’e dayanıyor. Türkiye, Lomé Büyükelçiliği’ni Nisan 2021’de açtı. Ekim 2021’de ise Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir Türk devlet başkanının Togo’ya ilk ziyaretini gerçekleştirdi; Cumhurbaşkanı Faure Gnassingbé’nin ev sahipliğindeki temasta ekonomi, ticaret ve güvenlik gibi alanlarda anlaşmalar imzalandı. Bu ziyaret, ilişkiye kısa sürede güçlü bir ivme kazandırdı.
Sınıftaki ve sahadaki bağ
Genç olmasına rağmen ilişkinin somut ayakları var. Türkiye Maarif Vakfı, Lomé’de iki okul işletiyor; bu okullar daha önce Gülen hareketiyle — Ankara’nın FETÖ olarak nitelediği yapıyla — bağlantılıyken Maarif’e devredildi. Nitelemenin Türk devletine ait olduğunu belirtmek gerekiyor. TİKA, ülkede 2012’den bu yana sağlık ve eğitim projeleri yürütüyor; Türkiye bursları da Togolu gençlere ulaşıyor.
İki ülke arasındaki ticaret hacmi henüz mütevazı (son verilerde birkaç yüz milyon doların altında anılan bir seviye); rakamları kaynağa göre değiştiği için yaklaşık okumak gerekir. Hava bağlantısında ise Lomé’nin, bölgesel bir havayolu (ASKY) için bir merkez olduğunu; Türkiye ile doğrudan uçuş konusunun ise zaman zaman gündeme geldiğini, kesin tarife için güncel kaynaklara bakmak gerektiğini belirtmek dürüst olan.
Genç bir ilişkinin değeri, bugünkü hacminde değil; kısa sürede ne kadar zemin kazandığındadır.
Saygılı bir mesafe
Togo’yu anlatırken gazetemizin ilkesi nettir: ilişki, devletten devlete bir iş birliği olarak ele alınır; ülkenin iç siyasetine dair tartışmalar bu çerçevenin dışında tutulur. Ülkenin kuzeyinde, Sahel’den taşan güvenlik sorunlarına dair haberleri de kaynaklarına atfederek, ülkeyi bütünüyle tanımlayan bir çerçeve gibi sunmadan aktarmak gerekiyor.
Sonuç
Türkiye–Togo ilişkisi, 2021’de açılan bir kapıdan hızla genişleyen genç bir ortaklık. Bir sonraki yazımızda Lomé limanını ve Togo’nun Batı Afrika ticaretindeki kavşak rolünü daha yakından ele alacağız.