Türkiye ve Yeşil Burun Adaları: keşfedilmeyi bekleyen bağ

Atlantik Okyanusu’nun ortasında, Afrika anakarasının yaklaşık 600 kilometre açığında bir takımada uzanır: Yeşil Burun Adaları (Cabo Verde). On adadan oluşan bu ülke, istikrarlı demokrasisi, kendine özgü Kreol kültürü ve okyanus ortasındaki konumuyla, kıtanın geri kalanından farklı bir dünya sunar. Türkiye ile arasındaki ilişki ise henüz çok sınırlı, ve gazeteciliğin görevi, bunu dürüstçe söylemek.

Dürüst bir tablo

Abartmaya yer yok: Türkiye ile Yeşil Burun Adaları arasındaki ilişki, kıtadaki diğer pek çok ülkeyle kıyaslandığında oldukça mütevazı. Türkiye’nin adalarda yerleşik bir büyükelçiliği yok; ilişkiler büyük ölçüde Dakar’daki (Senegal) büyükelçilik üzerinden ve uluslararası kuruluşlar zemininde yürüyor. İki ülke arasında üst düzey resmî bir ziyaret de henüz gerçekleşmiş değil. Doğrudan bir Türk Hava Yolları seferi de bulunmuyor; THY, Yeşil Burun Adaları’na tarifeli uçmuyor ve ada ülkesine ulaşım çoğunlukla Lizbon (TAP Air Portugal) ve Dakar (Air Senegal) gibi merkezler üzerinden, bir aktarmayla sağlanıyor. Güncel seçenekleri turkishairlines.com ve ilgili havayolları üzerinden teyit etmek doğru olur.

Tam da bu yüzden: potansiyel

Bir ilişkinin sınırlı olması, onun geleceği olmadığı anlamına gelmez; aksine, çoğu zaman keşfedilmemiş bir alan demektir. İki ülke arasındaki ticaret henüz küçük (birkaç on milyon dolar düzeyinde) ve bu da büyümeye açık bir zemin. Birkaç başlıkta gerçek bir potansiyel var:

• Turizm. Yeşil Burun, beyaz kumlu plajları ve okyanus ikliminiyle büyüyen bir Atlantik turizm merkezi; Türk gezgini ve turizm sektörü için keşfedilmemiş bir destinasyon.
• Ticaret. Tüketim ve sanayi ürünlerinde Türk markaları için açık bir pazar.
• Eğitim. Türkiye burslarının ada ülkesinden gençlere ulaşması.

Bir ilişkinin en heyecan verici evresi, bazen henüz hiçbir şeyin yazılmadığı boş sayfadır.

Kendine özgü bir kimliğe saygı

Yeşil Burun Adaları’nı anlatırken bir inceliğe dikkat etmek gerekiyor: bu ülke, anakara Batı Afrika’sının bir uzantısı değil. İstikrarlı demokrasisi, iyi yönetişimiyle gurur duyan; Portekiz dilini ve Afrika köklerini harmanlayan Kreol kültürüyle kendine özgü bir ada ulusu. Onu kıtaya dair genel anlatılara sıkıştırmak değil, kendi adasal kimliğiyle anmak; hem doğru hem saygılı olan.

Ülkedeki Türk varlığı

Yeşil Burun Adaları’ndaki Türk varlığı, açıkça söylemek gerekirse neredeyse yok denecek kadar az. Türkiye’nin adalarda yerleşik bir büyükelçiliği bulunmuyor; ülke, Dakar’daki (Senegal) büyükelçiliğin yetki alanına giriyor (yerleşik olmayan akreditasyon). Ülkede belgelenmiş bir Türk topluluğu, yerleşik TİKA ya da Maarif varlığı ya da kalabalık bir Türk iş insanı grubu bilinmiyor. Bu inceliği geçiştirmek değil, dürüstçe kaydetmek gerekiyor. Yine de coğrafya bir değer sunuyor: Atlantik’in tam ortasındaki konumuyla Yeşil Burun, Avrupa, Afrika ve Amerika arasında tarihî bir uğrak noktası olmuş; bu konum, denizcilik, lojistik ve turizm gibi alanlarda ileride bir teması mümkün kılan zemin. Portekizceyi ve Afrika köklerini harmanlayan Kreol kültürü ve istikrarlı demokrasisi, ülkeyi tanımak isteyen Türk okuru için kendi başına ilgi çekici bir hikâye.

Sonuç

Türkiye–Yeşil Burun Adaları ilişkisi, henüz başlamamış bir hikâyenin ilk sayfası gibi.