OHADA ortak ticaret hukuku: 17 ülkede tek çerçeve

OHADA, Batı ve Orta Afrika’da ticaret hukukunu ortak metinlere bağlayan bir uyum çerçevesi. Bölgede birden fazla ülkede faaliyet planlayan şirketler için bu, tekrar kullanılabilir bir hukuki kalıp demek.

Aşağıdaki çerçeve genel bilgidir. Metinler güncellenebilir ve ulusal uygulamalar farklılaşabilir. Her işlemi yerel hukuk müşavirinizle doğrulayın.

Kapsam ve üyelik

Batı ve Orta Afrika ile Hint Okyanusu bölgesinde on yediyi aşan üye ülke bulunur. Üyelerin çoğu Fransızca konuşan ülkelerdir.

Üyelik, ülkenin para birimi veya gümrük birliği üyeliğinden bağımsızdır. Bu ayrımı planlamada karıştırmayın.

Yeknesak kanunlar

Şirketler hukuku, ticari sözleşmeler, teminatlar, icra takibi, iflas, muhasebe, taşımacılık ve tahkim ayrı yeknesak kanunlarla düzenlenir.

Yeknesak kanunlar üye ülkelerde doğrudan uygulanır ve çelişen ulusal hükümlerin yerini alır. Bu, öngörülebilirliği artırır.

Şirket biçimleri

En yaygın yapı SARL biçimindeki limited şirkettir. Daha büyük sermayeli yapılar için anonim şirket biçimi kullanılır.

Basitleştirilmiş anonim şirket biçimi de bulunur ve sözleşme serbestisi daha geniştir. Yapı seçimini ortaklık planınıza göre yapın.

Ana sözleşme şablonu

Aynı hukuki kalıp birden fazla üye ülkede tekrar kullanılabilir. Bu, bölgesel yayılma planını hızlandırır.

Şablonunuzu bir kez OHADA metinlerine uygun hazırlayın. Ülkeye özgü ekleri ayrı bir bölümde tutun.

Teminat rejimi

Teminatlar yeknesak kanunla düzenlenir ve bölgesel bir teminat sicili işletilir. Rehin, ipotek ve kefalet biçimleri tanımlıdır.

Alacağınızı teminat altına alacaksanız sicil kaydını atlamayın. Kayıtsız teminatın üçüncü kişilere karşı etkisi sınırlıdır.

İcra takibi

İcra ve ihtiyati tedbir usulleri ortak metinle düzenlenir. Bu, alacak takibinde öngörülebilirlik sağlar.

Süreler kısadır ve usul kurallarına sıkı biçimde uyulur. Takibi yerel bir hukukçuyla yürütün.

İflas ve yeniden yapılandırma

Ödeme güçlüğü halinde uygulanacak usuller yeknesak kanunla belirlenir. Yeniden yapılandırma ve tasfiye seçenekleri tanımlıdır.

Alacaklı olarak alacağınızı süresinde kaydettirin. Süre kaçırıldığında sıraya girme hakkı zayıflar.

Muhasebe sistemi

Bölge, ortak bir muhasebe sistemi kullanır. Hesap planı ve finansal tablo biçimi üye ülkelerde aynıdır.

Muhasebe yazılımınızı bu sisteme uygun seçin. Konsolidasyon planınızı buna göre kurun.

Ortak tahkim ve yargı organı

Bölgesel bir ortak mahkeme, yeknesak kanunların yorumunda son mercidir. Aynı kurum tahkim işlevi de görür.

Sözleşmelerinizde uyuşmazlık çözümü maddesini açık yazın. Bölgesel tahkim seçeneğini yerel mahkeme alternatifiyle birlikte değerlendirin.

Uygulama kontrol listesi

• Hedef ülkenin üye olup olmadığını doğruladım.
• Ana sözleşme şablonumu OHADA metinlerine göre hazırladım.
• Teminatlarımı bölgesel sicile kaydettirdim.
• Muhasebe düzenini ortak sisteme göre kurdum.
• Uyuşmazlık çözümü maddesini sözleşmeye yazdım.
• Yerel hukuk müşaviriyle ülkeye özgü ekleri tamamladım.

Aracılık ve acentelik sözleşmeleri

Ticari aracılık, komisyonculuk ve acentelik ilişkileri yeknesak kanunla düzenlenir. Sözleşmenin sona ermesinde tazminat hükümleri uygulanabilir.

Distribütör veya acente sözleşmesi imzalamadan önce fesih ve tazminat hükümlerini bir hukukçuya okutun. Bu madde sonradan pazarlığa açık olmaz.

Kuruluş adımlarının kıta genelindeki karşılığı için Afrika’da şirket kurma yazımıza, ortak seçimi için iş ortağı durum tespiti rehberimize bakın. Uyuşmazlık tarafı Afrika’da tahkim ve uyuşmazlık çözümü rehberimizde.