Afrika'da tahkim ve uyuşmazlık çözümü rehberi

Uyuşmazlık çözümü maddesi, sözleşmenin en az okunan ancak en pahalı maddesidir. Afrika pazarlarında bu maddenin doğru kurgulanması, alacağınızın tahsil edilebilirliğini belirler.

Bu yazı hukuki tavsiye vermez. Her uyuşmazlık kendine özgüdür; sözleşme öncesinde bir hukukçuyla çalışın.

Neden tahkim

Tahkim, tarafsız bir yer ve usul seçme imkânı verir. Kararların sınır ötesinde icrası da genellikle mahkeme kararlarına göre daha kolaydır.

Buna karşılık tahkim maliyetlidir. Küçük tutarlı uyuşmazlıklarda oransız bir yük doğurabilir.

Tahkim maddesinin unsurları

Madde, tahkim kurumunu, tahkim yerini, dili, hakem sayısını ve uygulanacak hukuku belirtmelidir.

Eksik veya çelişkili bir madde, uyuşmazlığın esasına geçmeden yıllar kaybettirebilir. Kurumun standart madde örneğini kullanın.

Kurumsal tahkim seçenekleri

Uluslararası tahkim kurumlarının yanında bölgesel ve ulusal merkezler de bulunur. Lagos, Kigali, Kahire, Nairobi ve Johannesburg gibi şehirlerde merkezler faaliyet gösterir.

Bölgesel merkezler maliyet ve süre açısından avantajlı olabilir. Kurumun kurallarını ve ücret tarifesini önceden inceleyin.

OHADA bölgesinde tahkim

OHADA üyesi ülkelerde ortak bir bölgesel mahkeme hem yargı hem tahkim işlevi görür. Yeknesak bir tahkim kanunu uygulanır.

Bu bölgede faaliyet gösteriyorsanız bölgesel seçeneği ayrıca değerlendirin. Kararların üye ülkelerde icrası kolaylaşır.

Kararların icrası

Pek çok Afrika ülkesi yabancı hakem kararlarının tanınması ve icrasına ilişkin uluslararası sözleşmeye taraftır. Bu, kararın icra edilebilirliğini artırır.

Hedef ülkenin taraf olup olmadığını sözleşme öncesinde doğrulayın. Taraf değilse alternatif teminat kurgusu düşünün.

Yatırım uyuşmazlıkları

Devletle yapılan sözleşmelerde yatırım tahkimi ayrı bir başlıktır. İkili yatırım anlaşmaları koruma sağlayabilir.

Kamu tarafıyla imzalanan sözleşmelerde bu koruma zincirini bir uzmanla inceleyin. Yatırım yapısını bu bilgiye göre kurun.

Arabuluculuk ve kademeli çözüm

Sözleşmeye önce müzakere, sonra arabuluculuk, en son tahkim öngören kademeli bir madde koyabilirsiniz.

Bu yapı, küçük uyuşmazlıkların hızlı çözülmesini sağlar. Kademe sürelerini makul tutun ve açık yazın.

Delil ve kayıt düzeni

Uyuşmazlıkta belirleyici olan, sözleşme kadar yazışma kayıtlarıdır. Sözlü mutabakatları yazılı özetle teyit edin.

Sipariş, teslim, muayene ve şikâyet kayıtlarını düzenli tutun. Bu kayıtlar tahkimde en güçlü dayanağınızdır.

Teminat ve mülkiyeti saklı tutma

Tahkim uzun sürebilir. Bu nedenle sözleşmeye teminat, banka garantisi ve mülkiyeti saklı tutma hükümleri ekleyin.

OHADA bölgesinde teminatların sicile kaydı önemlidir. Kayıtsız teminatın üçüncü kişilere karşı etkisi sınırlıdır.

Sözleşme kontrol listesi

• Tahkim kurumunu ve yerini belirledim.
• Tahkim dilini ve hakem sayısını yazdım.
• Uygulanacak hukuku açık belirttim.
• Hedef ülkenin icra rejimini doğruladım.
• Kademeli çözüm sürelerini makul tuttum.
• Teminat ve kayıt düzenini kurdum.

Bölgesel hukuk çerçevesi için OHADA ortak ticaret hukuku rehberimize, ortak seçimi için iş ortağı durum tespiti rehberimize bakın. Ödeme kurgusu akreditif ve ödeme yöntemleri rehberimizde.