Türkiye ve Mauritius: Hint Okyanusu'nda serbest ticaretle kurulan bağ

Hint Okyanusu’nun ortasında, Afrika kıyısının açığında uzanan Mauritius, çoğu açıdan kıtanın diğer ülkelerinden farklı bir dünya: çok kültürlü, müreffeh ve istikrarlı bir ada cumhuriyeti. Türkiye ile arasındaki ilişki de bu özel konuma yakışır biçimde kurumsal; bir serbest ticaret anlaşması ve doğrudan uçuşlarla örülü.

Serbest ticaretin çerçevesi

Türkiye ile Mauritius arasındaki ekonomik ilişkinin omurgası, 2011’de İstanbul’da imzalanıp 2013’te yürürlüğe giren Serbest Ticaret Anlaşması. Sanayi mallarını, tarım tavizlerini ve fikrî mülkiyeti kapsayan anlaşma, iki ülke arasındaki ticareti hukuki bir zemine oturttu. Bu, Türkiye’nin Afrika’da imzaladığı sayılı serbest ticaret anlaşmasından biri olması bakımından önemli. İki ülke arasındaki ticaret hacmi son verilerde yetmiş milyon dolar bandında anılıyor; rakamları yaklaşık okumak gerekir.

Doğrudan uçan bir hat

Türk Hava Yolları, 2015 sonundan bu yana İstanbul’dan Mauritius’un tek uluslararası kapısı olan Sir Seewoosagur Ramgoolam Havalimanı’na (Port Louis’ye yaklaşık bir saat mesafede) doğrudan, aktarmasız sefer düzenliyor; uçuş yaklaşık on saat sürüyor ve hat geniş gövdeli uçaklarla işletiliyor. Mauritius’un dünya çapında bir turizm destinasyonu olduğu düşünülürse, bu hat hem iş hem turizm trafiği için kritik. Sefer gün ve sıklıkları mevsime göre değiştiği için, yolcuların gün ve saatleri turkishairlines.com üzerinden teyit etmesi yerinde olur; 2026 tarifeleri geçmiş yıllara göre değişti. Diplomatik ilişkiler ise Antananarivo’daki (Madagaskar) yerleşik büyükelçilik üzerinden yürüyor; bu büyükelçilik Mauritius’a da akredite ve Port Louis’de bir fahri başkonsolosluk bulunuyor.

İki ülke arasında bir serbest ticaret anlaşması ve doğrudan bir uçuş hattı varsa, ilişki tesadüfi değil, kurumsaldır.

Çok kültürlü bir model

Mauritius’u özel kılan, toplumsal yapısı. Hint, Afrika, Çin ve Avrupa kökenlerini; Hindu, Müslüman, Hristiyan ve Çin-Mauritius topluluklarını barış içinde bir arada barındıran ada, çoğulcu birlikteliğin bir modeli olarak anılır. Bu çeşitliliği bir zenginlik olarak görmek; herhangi bir topluluğu öne çıkarmadan ya da sıralamadan anmak gerekiyor. Türkiye burslarının Mauritiuslu öğrencilere ulaşması ve genç diplomatların Türkiye’de eğitim görmesi gibi bağlar, bu ilişkiyi insani bir boyuta taşıyor.

Ülkedeki Türk varlığı

Mauritius’taki Türk varlığı, ada ülkesinin ölçeğine uygun biçimde mütevazı ve esas olarak ekonomik temaslarla turizm üzerinden şekilleniyor. Adada yerleşik kalabalık bir Türk topluluğundan söz etmek güç; belgelenmiş bir nüfus rakamı bulunmadığından bu varlığı sayısallaştırmadan, küçük bir iş insanı, profesyonel ve turizm bağlantılı kesim olarak anmak daha doğru. Türkiye’nin ülkedeki resmi temsili Antananarivo’daki büyükelçilik üzerinden, günlük konsolosluk teması ise Port Louis’deki fahri başkonsolosluk eliyle yürüyor. Türkiye’nin geçmişte sağladığı teknik ve idari destek (kamu kurumlarının bilgi işlem altyapısı, karayolu bakımı gibi alanlarda) iki ülke arasındaki kurumsal yakınlığın bir başka göstergesi. Türkiye burslarıyla Türkiye’de eğitim gören Mauritiuslu öğrenciler de, zamanla iki toplum arasında insani bir köprü kuruyor.

Sonuç

Türkiye–Mauritius ilişkisi, serbest ticaret ve doğrudan uçuşlarla kurulmuş, kıtanın en kurumsal Türk bağlarından biri.